Grobla Pasternik to pięćsetmetrowy ciąg pieszo-rowerowy przecinający zbiornik wodny w Starachowicach, który łączy ulicę Radomską z Kielecką. Wyłożona kostką brukową trasa wiedzie dokładnie przez środek zalewu, dzieląc go na dwie części – ujęciową i rekreacyjną. Po kompleksowej rewitalizacji zakończonej w ostatnich latach stała się jednym z ulubionych miejsc spacerowych mieszkańców miasta.
To nie jest typowa atrakcja turystyczna z biletami i godzinami otwarcia. Raczej miejsce, gdzie można przejść się nad wodą, przejechać rowerem albo po prostu usiąść na ławce i popatrzeć na lustro wody. Proste, dostępne, darmowe.
- malownicze widoki na zalew
- komfortowa trasa dla pieszych i rowerzystów
- doskonałe miejsce na relaks nad wodą
- bliskość natury i ptactwa wodnego
- łatwy dostęp i brak opłat
Historia zbiornika i grobli w Starachowicach
Zbiornik Pasternik powstał w 1920 roku na 98,4 kilometrze rzeki Kamiennej. Zajmuje około 42 hektary powierzchni, a jego głębokość waha się między 2 a 3 metry. Od samego początku grobla dzieliła akwen na dwie części, pełniąc funkcję zarówno techniczną, jak i komunikacyjną – pozwalała mieszkańcom przejść na drugą stronę zalewu suchą nogą.
Przez dekady infrastruktura podupadała. Powódź w 2010 roku wyrządziła poważne szkody, niszcząc fragmenty grobli i tworząc wyrwy, które przez lata pozostawały nienaprawione. Przez długi czas miejsce to było zaniedbane, porośnięte dziką zielenią, trudno dostępne. Dopiero w poprzedniej dekadzie władze miasta podjęły decyzję o kompleksowej rewitalizacji całego obszaru.
W 1997 roku zbiornik Pasternik został uznany za użytek ekologiczny i objęty ochroną, co świadczy o jego wartościach przyrodniczych mimo sztucznego pochodzenia.
Rewitalizacja grobli – nowe oblicze starego miejsca
Prace remontowe ruszyły po uregulowaniu kwestii własnościowych terenu i pozyskaniu dofinansowania ze środków europejskich. Grobla została gruntownie przebudowana – na całej długości ułożono kostkę brukową, zainstalowano nowoczesne oświetlenie LED, postawiono ławki parkowe i kosze na śmieci. Przy wejściu od strony ulicy Radomskiej powstał skwer z pergolami i miejscami postojowymi dla osób z niepełnosprawnościami.
Nawierzchnia jest równa i wygodna zarówno dla pieszych, jak i rowerzystów. Szerokość pozwala na swobodne minięcie się, co ma znaczenie zwłaszcza w weekendy, gdy ruch bywa spory.
Równolegle z pracami nad groblą przeprowadzono oczyszczanie samego zbiornika – usunięto około 80 procent namułu ze dna, co poprawiło jakość wody i jej dotlenienie. Posadzono również młode wierzby i inne drzewa wzdłuż północnego brzegu.
Co można zobaczyć i zrobić na grobli Pasternik
Spacer groblą zajmuje około 10-15 minut spokojnym krokiem, ale warto zatrzymać się w kilku miejscach. Z perspektywy środka zbiornika roztacza się ciekawa panorama Starachowic – widać między innymi przebudowywany dworzec Starachowice Zachodnie oraz zabudowę mieszkaniową miasta. Po obu stronach rozciąga się tafla wody, na której pływają kaczki i inne ptactwo wodne.
Miejsce idealnie nadaje się na krótki jogging czy przejażdżkę rowerem. Płaski teren, brak ruchów samochodowego, świeże powietrze. Wiele osób przychodzi tu po prostu posiedzieć na ławce – jest ich sporo rozmieszczonych wzdłuż całej trasy.
Nad brzegami zbiornika można spotkać wędkarzy. W wodach Pasternika żyją różne gatunki ryb, choć woda charakteryzuje się niską przejrzystością. Niektóre fragmenty brzegu mają naturalne zejścia do wody oraz pochylnie umożliwiające wodowanie lekkich łodzi czy kajaków.
Dla kogo jest Grobla Pasternik
To miejsce uniwersalne. Rodziny z małymi dziećmi docenią bezpieczeństwo – brak samochodów, równa nawierzchnia, możliwość przejazdu wózkiem. Starsze osoby znajdą tu spokojne miejsce na spacer z licznymi ławkami do odpoczynku. Biegacze i rowerzyści mają wygodną trasę, która stanowi dobry punkt na mapie lokalnych aktywności outdoor.
Nie jest to jednak destynacja na cały dzień. Grobla stanowi raczej element szerszego spaceru po Starachowicach albo krótki przystanek dla osób przejeżdżających przez miasto drogą krajową numer 42, która biegnie tuż obok.
Grobla znajduje się praktycznie w centrum Starachowic, przy głównych szlakach komunikacyjnych miasta, co czyni ją łatwo dostępną zarówno dla mieszkańców, jak i przyjezdnych.
Okolica i połączenia z innymi trasami
Grobla stanowi fragment dłuższego ciągu pieszo-rowerowego, który łączy różne części miasta. Z ulicy Kieleckiej można kontynuować trasę w kierunku osiedla Orłowo – w ramach kolejnych etapów inwestycji powstała tam odbudowana kładka przez rzekę Kamienną oraz dodatkowe odcinki ścieżek rowerowych.
Wzdłuż ulic Radomskiej i Kieleckiej biegną również przebudowane ciągi piesze i rowerowe, które umożliwiają bezpieczne przemieszczanie się po tej części miasta bez kontaktu z ruchem kołowym. Dla osób planujących dłuższą wycieczkę rowerową po okolicy Starachowic to dobry punkt startowy lub element szerszej pętli.
Informacje praktyczne – dojazd, parking, dostępność
Dostęp do grobli jest całkowicie bezpłatny i możliwy o każdej porze dnia i nocy – oświetlenie działa po zmroku, co pozwala na wieczorne spacery. Nie ma żadnych opłat, bram ani ograniczeń czasowych.
Dojazd samochodem: Najwygodniej podjechać od strony skrzyżowania ulicy Radomskiej z Kielecką. Przy skwerze wejściowym na groblę znajdują się miejsca postojowe, w tym dedykowane dla osób z niepełnosprawnościami. Można też zaparkować wzdłuż ulicy Radomskiej, choć w godzinach szczytu miejsca mogą być zajęte.
Transport publiczny: Starachowice mają lokalną komunikację miejską. Autobusy kursujące ulicami Radomską i Kielecką zatrzymują się w pobliżu zbiornika – wystarczy wysiąść na odpowiednim przystanku i dojść pieszo kilkaset metrów.
Czas na wizytę: Sam spacer groblą to maksymalnie 20-30 minut z postojami na robienie zdjęć i podziwianie widoków. Jeśli ktoś planuje dłuższy odpoczynek z siedzeniem na ławce czy piknikiem, warto zarezerwować godzinę. Dla rowerzystów to zaledwie kilkuminutowy odcinek trasy.
Najlepszy czas na wizytę: Grobla jest dostępna przez cały rok. Wiosną i latem można podziwiać zieleń i aktywność ptaków wodnych. Jesienią okolica nabiera spokojniejszego charakteru, a zimą – jeśli zbiornik zamarznie – widoki są równie fotogeniczne, choć warto uważać na śliską nawierzchnię.
Udogodnienia: Wzdłuż grobli znajdują się ławki parkowe, kosze na śmieci, oświetlenie. Brak jest natomiast toalet publicznych czy punktów gastronomicznych – najbliższe sklepy i lokale znajdują się w centrum Starachowic, około kilometra od zbiornika.
Grobla Pasternik to przykład udanej miejskiej rewitalizacji, która przywróciła mieszkańcom dostęp do atrakcyjnego terenu nad wodą. Nie trzeba jechać daleko ani planować całodniowej wycieczki – wystarczy kilkanaście minut, żeby przejść się nad zalewem i złapać oddech od miejskiego zgiełku.